Aylara göre Bahçe Bakımı nasıl yapılır ?

bahçeBahçenizde yapacağınız işler mevsimden mevsime, aydan aya değişmektedir. Ne tür olursa olsun her bitki, yılın belli dönemlerinde belli değişimler gösterirler. Bitkilerde görülen bu değişimler, belli uygulamalar için belli zamanları en uygun kılar. Bunu bilerek hareket ederseniz, bahçenizdeki bitkilerden en yüksek verimi alabilirsiniz. Bitkileriniz daha sağlıklı olur, daha çok meyve ve çiçek verir.

Burada ay ay bahçenizde ne yapacağınızı kısaca özetleyeceğiz. Ancak bahçenizin bulunduğu coğrafyanın iklim özellikleri olsun, bahçenizde bulunan bitkinin türüne ait özellikler olsun vereceğimiz tarihlerde değişikliklere neden olabilir. Biz burada genel bir tablo çizeceğiz. Örneğin yüksek rakımlı bir yerde iseniz, burada belirttiğimiz tarihten daha ileri bir tarihe sarkacaktır işleriniz. Bununla birlikte Antalya gibi, ülkemizin güneyinde ve deniz seviyesinde bir bahçeniz varsa, belirttiğimiz tarihi öne alabilirsiniz. Bazı bitkiler için özel durumlar da olabilmektedir. Bu nedenle bahçenizdeki bitkiler hakkında detaylı bilgi sahibi olmanız gerekmektedir.

İLKBAHAR DÖNEMİ: Bahçe işleri bahar dönemlerinde yoğunlaşır. İlkbahar döneminde yeniden doğa yeniden uyanırken, toprak işlenmek için en uygun halini almaktadır. Yeni ekim/dikim yapmak, kışın soğuk havanın verdiği olası hasarları telafi edebilmek için bitkilerinize bakım yapmak, budama yapmak için en uygun zamandır. Şimdi ay ay neler yapılması gerektiğinden bahsedelim.

MART: Karlar eriyince ve yağmurlar kesilince yavaş yavaş nemini kaybetmeye başlayan toprak yumuşar. Yapışkan ve hamursu yapısı giderek kaybolur ve işlenmek için uygun hale gelir. Mart ayında bahçenizde belleme, sürme ve çapa gibi işleri öncelikle yapmalısınız. Tabi tüm bahçeniz için bu işlemler gerekmez. Belleme, sürme ve çapa işleri yeni ekim, dikim yapacağınız alanlar için gereklidir.

Mart ayı gübreleme işlemi için en uygun aydır.Organik gübreler en iyi gübrelerdir. Organik gübreler bitkilerinizin ihtiyaç duyacakları tüm besin maddelerini doğal olarak karşılar. Çoğu zaman sadece organik gübre kullanmak yeterli olabilir. Bununla birlikte eğer bahçenizin toprağında bazı mineraller çok eksik ise, ya da bitkileriniz için bazı özel koşullar gerekli ise, inorganik gübreler de kullanabilirsiniz.

Çoğu zaman ne kadar organik gübre kullandığınız bitkiler için bir sakınca oluşturmaz. Organik gübreler doğal olduğundan bitkileriniz toprak olmadan da sadece organik gübre içinde yetişebilir. Hatta son derecede sağlıklı da olurlar. Ancak inorganik gübreler temel olarak tuzdur. Aşırı inorganik gübre kullanırsanız, toprakta oluşacak aşırı tuzluluk, bitkilerinizin besinleri kökleri ile topraktan almasını engeller. Böylece bitkilerinizi kurutabilirsiniz. Metrekareye 30 gr. dan fazla suni gübre kullanmayın. Hangi inorganik gübre kullanacağınıza toprağınızı tahlil ettirerek karar vermelisiniz.

Eğer bahçenize yeni fidanlar dikecekseniz, ya da yeni tohumlar ekecekseniz en uygun zaman bu aydır. Ayrıca yazları çiçek açan bitkileriniz ile kışları yapraklarını döken ağaçlarınız varsa, Mart ayı budama için en uygun aydır. Budama yaparken dikkatli olmalısınız. Nasıl budama yapacağınızı, hangi bitkiyi nasıl budamanız gerektiğini öğrenmeden budama yaparsanız bitkinize zarar verebilirsiniz.

Budama için özel budama makasları mevcuttur. Budama makasları ile dalları ince olan her türlü bitki ve ağacı budayabilirsiniz. Burada budama makasının keskin olması gereklidir. Makas yoksa keskin bir bıçak da işinizi görebilir. Ağaç budayacaksanız keskin bir testere kullanmalısınız. Ağaçlar budandıktan sonra kesilen yer macunla kapatılmalıdır.

Aşı yapmak için de Mart ayı en uygun aydır. Kalem aşısı ve çelikle üretim için en uygun zamandır. Göz aşısı için biraz daha beklemeniz yararınıza olabilir. Göz aşısı için gözler yeterince gelişmiş olmalıdır.

Toprak bu ayda yumuşak olduğu için, bahçenizdeki istenmeyen otları bu ayda kökünden kolayca sökebilirsiniz. Ayrıca kış şartlarında bahçenizdeki çimlerde kabarmalar olabilir. Bunları silindir ya da tokmak benzeri bir aletle düzeltebilirsiniz.Ayrıca toprakta oluşabilecek sıkışıklıkları gidermek için bir demir çubukla delikler açabilirsiniz. 20-30 cm kadar demir çubuğu toprağa batırıp çıkararak toprağın derin kısımlarının da hava almasını sağlayabilirsiniz. Ancak bitkilerinizin köklerine zarar vermemeye özen göstermelisiniz.

NİSAN : Nisan ayında gübrelemeye devam edebilirsiniz. Bahar ayları yağmurlu olduğundan özellikle inorganik gübre kullanıyorsanız, yağmur suları gübrenin önemli bir kısmını çözüp, bahçenizden götürebilir. Bu nedenle ne kadar gübre vereceğinize karar verdikten sonra, toplam vereceğiniz gübre miktarını yağmurlu bahar mevsimine yaymanız iyi olacaktır. İki ya da üç defa gübreleme yapabilirsiniz.

Hava şartları uygunsa Nisan ayında da fidan dikimi yapabilirsiniz. Ayrıca bazı bitkiler için bu ay en iyi ekim ayıdır.

Yaprak dökmeyen ağaçları budamak için en uygun zaman Nisan ayıdır. İğne yapraklı ağaçlarınızı ve yaprak dökmeyen diğer bahçe bitkilerinizi bu ayda budayabilirsiniz. Eğer yağışlar yeterli değil ise sulamaya başlayabilirsiniz.

Bahçenizde bulunan büyük ağaçların yerini değiştirmeyi düşünüyorsanız ya da bahçenize yeni ağaç dikecekseniz en uygun zaman Nisan ayıdır. Burada dikkatinizi çekmiştir, fidan dikimi için en uygun zaman Mart iken, ağaç dikimi için Nisandır.

MAYIS: Çapalama ayı denilebilir. Fidanlarınızın ve ağaçlarınızın diplerini çapa ile kabartabilirsiniz. Özellikle killi toprak kuruyunca çatlaklar oluşturur. Yağmur ya da sulama suyu bu çatlaklardan akar gider, bitkinizin kökleri yeterli su alamaz. Bunun için özellikle killi toprağı olan bir bahçeniz varsa, bu çatlakları çapa ile gidermelisiniz. Bahçe toprağının üzerini yeşil gübre ile bir iki cm kaplamak da yardımcı olacaktır. Yeşil gübre nemi tutar ve killi toprağın çatlak oluşturmasını güçleştirir.

Sonbaharda ya da öncesinde tomurcuk verip, baharda çiçek açan leylak, manolya gibi bitkiler çiçekleme dönemi bittikten sonra budanabilir. Bahçenizde böyle bitkileriniz varsa, genellikle Mayıs ayına denk gelen bu dönemde, bitkileriniz budamalısınız.

Mayıs ayında sulama konusuna özen göstermeye başlamalınız. Toprağın nemini kontrol ederek, düzenli sulamaya başlayınız.

Bitkilere zarar veren böceklere ve mantarlara karşı bu ayda önlem almanız iyi olacaktır. Eğer bahçenizde mantar ve zararlı böcek varsa ilaçlama yapabilirsiniz. Ancak özellikle böceklere karşı mücadelede doğal yöntemlere öncelik vermeniz sağlık açısından daha iyidir. Unutmayın ki sağlıklı bitkiler, zararlılara karşı daha dirençli olurlar. Bitkilerinize ne kadar iyi bakarsanız, özellikle mantar gibi zararlılara karşı o kadar dirençli bir bahçeye sahip olursunuz. İlaçlama yapmanız gerekli ise, bunu gerçekten bilinçli olarak yapmalısınız. Bu konuda uzman kişilerden yardım almanız hayrınıza olacaktır.

Çim ekimi yaptıysanız, çim biçme ve yabancı otları temizlemeye özen göstermelisiniz. Ayrıca çimlere vereceğiniz azotlu gübrenin yaklaşık yarısını bu ayda vermelisiniz.

YAZ DÖNEMİ

HAZİRAN: Çapalamaya devam edebilirsiniz. Yazlık çiçeklerin ve tüplü fidanların dikimi için uygun bir zamandır. Her dikimden sonra can suyu vermeyi unutmayın.

Sıcaklar iyice bastırmaya başladığından sulamaya büyük özen göstermek gerekir. Ayrıca bu ayda göz aşısı yapabilirsiniz.

TEMMUZ: Çapalama ve yabancı otların temizliğine devam etmelisiniz. Ayrıca sulamaya da büyük özen göstermelisiniz.

Yaz boyu çiçek açan ağaç ve bitkilerinizin gübre takviyesine ihtiyacı olabilir. Aşılı bitkilerin aşı yerinin altından ya da köklerden çıkan filizler kesilmelidir.

AĞUSTOS: Bu ayda çapalamaya gerektiğinde devam edilirken artık gübreleme yapılmaz. Haziranda vereceğiniz gübre zarar verebilir. İlkbaharda çiçek açan çok yıllık bitkilerini dilimi için uygun bir dönemdir. Ayrıca Nisanda budama yaptığınız bahçe bitkilerinin ve ağaççık ve çalıların ikinci budamasını yapabilirsiniz. Göz aşısı yapmaya devam edebilirsiniz.

SONBAHAR DÖNEMİ:

EYLÜL: Sonbahar yağmurları ile toprak ilk bahardaki gibi tavını alacaktır. Bu durumda toprağı işlemeniz gerekir. Dikilecek fidanlar için çukur açabilirsiniz. Kalitesiz bir toprağınız var ise, organik gübre verip çapalayarak zenginleştirme yapabilirsiniz.

Kışlık çiçek fideleri ve ilkbaharda çiçek açan soğanlı bitkilerini dikimleri yapılabilir. Eylül ayı büyük ağaçları yer değişimleri için uygun bir zamandır.

EKİM: Toprak işlemeye devam edebilirsiniz. Toprağı işlerken organik gübre vermek, toprak kalitenizi artıracaktır. Fidan dikimi için uygun zamandır.

KASIM: Ağaçların diplerini organik gübrelerle ( dökülmüş yaprak, gübre vb) örterek kışa hazırlanmalarına yardımcı olabilirsiniz. Fidan dikimi için en uygun zamandır. Aynı zamanda budama işlemi için de en ideal zamandır.

KIŞ DÖNEMİ:

ARALIK: Hava şartları izin verirse her türlü toprak işleme işlemi yapılabilir. Don olayı yoksa fidan dikimi yapılabilir. Budama yapılabilir. Sert kış şartları hakim ise ya da olacaksa, ağaçların diplerindeki toprak kabartılmalıdır. Kabartma işlemi sırasında toprağa organik gübre vermek iyi olacaktır. Kış gübrelemesi yapılır.

Kar varsa, ağaçların üzerinde biriken kar dökülmeli ve ağaçlarınıza zarar vermesi önlenmelidir. Küçük bitkilerinizin üzerindeki kar tabakası onları dondan korur.

OCAK: Fidan dikimi ve ağaç taşıma için uygun zaman. Kar varsa ağaçlarınızın üzerinde birikip dalları kırmasını engellemelisiniz.

ŞUBAT: Toprak işleme için uygun bir zamandır. Fidan çukuru açabilirsiniz. Büyük ağaçların taşınması için yine uygun bir zamandır.

, ,

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir